İthal ticariler son 10 yılın zirvesinde
3.5 ton üzeri ithal ticari araç satışları yılın ilk sekiz ayında yüzde 14 artış gösterirken, toplam ağır ticari araç pazarındaki payı son 10 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 26'ya yükseldi
Ticari Araç İthalatçıları Derneği (TAİD), Ağustos 2006 itibariyle 3,5 ton ve üzeri ithal ticari araç satışlarının açıkladı. TAİD'in açıkladığı verilere göre kamyon ve çekicilerden oluşan toplam Pazar geçen yılın ilk sekiz ayına göre yüzde 14,29 büyüyerek 6,352 adetten 7,260 adede yükseldi. Ağustos 2006 itibariyle bu yılın temmuz ayı satış rakamlarına göre de yüzde 13,37 oranında büyüme gösteren toplam pazarda, geçen yılın ağustos ayına göre yüzde 8,55 oranında daralma yaşadı. Toplam Pazardaki satışlar Ağustos 2006 döneminde 899 adet olarak kayda geçerken, TAİD istatistiklerindeki Temmuz 2006 satışları 793 adet, Ağustos 2005 satışları ise 983 adet olarak yer alıyordu.
TAİD'in açıkladığı veriler, 3,5 ton ve üzeri ithal ticari araç satışlarının halen mart, nisan ve mayıs aylarındaki bin adetlik rakamlara yaklaşılamadığını gösterdi. Ancak, haziran ve temmuz aylarındaki satışlara göre çıkışını sürdürdü. Satışların tekrar ivme kazanarak yükselmesinde, distribütör markaların müşteri talebine uygun araç segmentlerini ön plana alarak ithal etmesinin rolü büyük oldu.
İthallerin payı son 10 yılın zirvesinde
İthal ağır ticari araçların büyüme oranı, yerli ve ithal ticari araçlardan oluşan toplam pazarın, ilk sekiz aylık büyümesinden daha fazla oldu. Otomobil Sanayicileri Derneği'nin (OSD) verilerine göre toplam pazar yılın ilk sekiz ayında yüzde 13 büyürken, ithal ticari araç satışları yüzde 14,29 oranında artış kaydetti. İthal ticari araçların toplam Pazar içindeki payı son 10 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 26 mertebesine yükseldi. Bu oran, geçen yılın aynı döneminde yüzde 20 seviyesinde gerçekleşmişti.
Geçen yılın ilk sekiz ayında, ithal otobüslerin, toplam otobüs pazarı içindeki yüzde 3'lük payının 2006'nın aynı döneminde yüzde 25'e çıkmasının ekstrem satışlardan kaynaklandığı belirtiliyor. Söz konusu büyük sıçramanın İETT'nin Mercedes-Benz'den aldığı yaklaşık 350 adet şehir içi otobüs nedeniyle oluştuğu ifade ediliyor. Aynı şekilde 2001 yılında da Hyundai'nin ithal ettiği otobüsler nedeniyle ithal otobüs payında benzeri bir sıçramanın yaşandığı ve ithalatın toplam pazar içindeki payının yüzde 11'e yükseldiğine dikkat çekiliyor.
Ancak kamyon pazarındaki ithalat oranlarının, istikrarlı bir şekilde yükselişi için aynı olağandışı örnekler bulunmuyor. Yetkililer, pazardaki dengelerin değişimini ithal kamyonlara gösterilen talep artışına bağlı olarak geliştiğini söylüyor.
Sadece iki markanın satışları düştü
Geçen yılın ilk sekiz ayına göre 2006'nın ocak-ağustos döneminde, pazarda faaliyet gösteren tüm markaların tamamına yakını kamyon ve çekiciden oluşan toplam satışlarını artırdı. Sadece Volvo ve Mercedes'in satışları geriledi. Toplam satışlar açısından yaklaşık yüzde 110 oranında artış yaşanan DAF' ta, geçen yıl 361 olan satış adetleri bu yılın ilk sekiz ayında 758'e yükseldi.
Aylık bazda bakıldığında ise Ağustos 2006'daki toplam satışlar, geçen yılın ayına göre yüzde 8,5 azalarak 983 adetten 899 adede geriledi. Söz konusu dönemde DAF'ın satışları yüzde 100, Scania'nın satışları ise yüzde 39,2 oranında artarken, Volvo'nun (yüzde 89,3), Renault'un (yüzde 30,1), Iveco'nun (yüzde16,5) ve Man'ın (yüzde 14) toplam satışları daraldı.
Buna karşılık Ağustos 2006 satışları son iki aya göre yükseliş ivmesini sürdürdü. İlk sekiz aylık toplam satış değerlendirmesinde olduğu gibi yine sadece Volvo'nun Ağustos 2006 toplam satışları Temmuz 2006 dönemine göre yüzde 95 geriledi. Ancak Volvo'nun pazarda 100 adeti bulmayan satışları göz önüne alındığında, çok yüksek oranda algılanan daralmanın, 50–60 araca tekabul ettiğini unutmamak gerekir.
Pazar lideri Man
Geçen yılın aynı dönemine göre bu yılın ilk sekiz ayında yüzde 13,13 satış artışı yaşayan Man, 7.260 adetlik toplam ithal ticari araç pazarından yüzde 21'lik pay alarak, yüzde 18 paya sahip Scania'nın önünde zirveye yerleşti. Renault Truck'ın toplam pazar içindeki payı yüzde 16 olurken, DAF'ın yüzde 10, Mercedes ve Volvo'nun ise yüzde 6 olarak, TAİD'in ilk sekiz aylık istatistiklerine geçti. Iveco'nun Daily modelleri kamyon sınıfına girmekle birlikte rakipleriyle benzer özellikler taşımadığı için bu sıralamada yer almadı.
Dengeler değişecek
Son yaptığımız değerlendirmede altını çizdiğimiz gibi, ağır ticari araç pazarındaki dengeler 2007 itibariyle değişecek görünüyor. Man'ın kamyon üretimini terk ederek ithal ürünlerle pazardaki konumunu sürdürecek olması, söz konusu pazardaki konumunu da etkileyecektir. Yılın ilk sekiz ayında sadece 765 adetlik ithal kamyon satışı gerçekleştirerek 3.337 adetlik toplam kamyon pazarından yüzde 23 pay alan Man'ın ithalata ağırlık vereceği düşünüldüğünde Pazar payını daha da artıracağı açıkça görülüyor.
Ağır ticari araç markalarının rekabeti 21–28 Eylül tarihleri arasında Hannover'de gerçekleştirilen IAA Ticari Araçlar Fuarı'na da yansıyor. Yeni modellerini ve mevcut araçlara uygulanan yeni teknolojilerini uluslar arası arenada sergileyecek olan markalar, Türkiye pazarı için hazırlık yapıyorlar.
Treyler pazarı yüzde 53 büyüdü
Römork ve yarı Römork olarak nitelendirilen treyler pazarının ilk 8 aylık performansı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 53 oranında artış gösterdi. Ocak-Ağustos 2005'de 2.200 adet olan treyler satışları, bu yılın ilk sekiz ayında 3.395 adede yükseldi. Ağustos 2006'da gerçekleşen treyler satışları da Ağustos 2005'e göre 347 adetten 498 adede yükselerek yüzde 44 büyüme gösterdi.
Ağustos 2006'da 204 adetlik satış gerçekleştiren Tırsan, 498 adetlik toplam satışlar içinde yüzde 41 oranında Pazar payına sahip oldu. Tırsan'ı yüzde 23 Pazar payı ile Fruehauf izledi. Aynı dönemdeki en iyi performansı ise Krone gösterdi. Geçen yıl ağustos ayında 13 adetlik satış gerçekleştiren Krone, Ağustos 2006'daki satışlarını 67 adede çıkararak yüzde 415'lik bir sıçrama yaşadı.